0 Paylaşım 122 Okunma

Ekonomi İlminde Kurallar

Alternatif Maliyet: Kıt kaynakların alternatif kullanılmaları arasında bir tercih yapmak, yani seçilen alternatifin dışında kalan şeyleri feda etmek “diğer bazı ihtiyaçları karşılama fırsatını kaçırmak“anlamına gelir. İktisat dilinde buna “kaçırılan fırsatlar” veya “feda edilen alternatifler” anlamına gelmek üzere “alternatif maliyet” veya “fırsat maliyeti” denir. Alternatif maliyette önemli olan kavram “tercih” kavramıdır. Örneğin; bir ailenin eğlence için ayırdığı zamanı ve parayı tiyatroya gitmek için kullanmaya karar verdiğini ve bu yüzden güzel bir futbol maçını seyretmekten vazgeçtiğini düşünelim. Feda edilen futbol maçı, tiyatroya gitmenin “alternatif maliyeti” olmaktadır. Aynı şekilde, toplum seviyesinde yapılan bazı tercihler sonucu, devlet yatırımlarının yol veya körü yapımına tahsis edilmesine karar verilmesi, aynı kaynaklarla yapılabilecek yeni eğitim tesisleri, yeni fabrikalar ya da sınai tesisleri gibi şeyler feda ediliyor demektir. Bu da, yapılan tercihin toplum açısından “alternatif maliyeti” olarak değerlendirilebilir. “Alternatif maliyet” kavramı, kıt kaynakların kullanımında “tercih” yapmanın önemini belirten ve her ekonomik kararın bir bedeli olduğunu ortaya koyan önemli bir konudur. Kıt kaynakların alternatif kullanılma alanları konusunda yapılan tercihler ile ilgili olarak bir başka önemli nokta da şu husustur ki; Ekonomi ilmi yapılan tercihlerin “nedenleri” üzerinde durmayıp daha çok bu tercihlerin oluşunun yarattığı “sonuçlar” üzerinde durur. Daha açık bir ifadeyle, ekonomi ilmi, toplumun neden zeytin yağını tere yağına, futbolu sinemaya tercih ettiğini araştırmaz. Bu tercihlerin temel nedenleri üzerinde durmaz.

Ekonomi İlminde KurallarEkonomi ilmi, daha çok bu tercihlerin sonuçları üzerinde durur. Bir ülkede devlet yatırımlarının hastane ve fabrika sayısını arttırma yerine okul yapımına aktarılması söz konusu ise, iktisatçı bu yapılan tercihin sebepleri üzerinde durmayıp böyle bir kararın ekonomik sonuçlarını ve ekonomik gelişme üzerindeki etkilerini inceler. Bu tercih kararının toplum açısından ve feda edilen refah cinsinden maliyetini, yani sosyal alternatif maliyetini ortaya koymaya çalışır. Kıt kaynakların nasıl kullanılacağı, alternatif kullanım alanlarından hangilerinin kullanılacağı, çeşitli etkenler karşısında bu tercihlerin ne yönde ve ne ölçüde değiştirileceği gibi konularda kişilerin ve toplumların “davranışları“nı incelemek ve onları bilimsel kurallar olarak belirtmek, ekonomi ilminin en önemli görevidir. Başka bilim dallarında olduğu gibi ekonomi ilminde de “amaç” kendi alanına giren olaylar arasındaki değişmez ilişkileri bulup ortaya çıkarmaktır. Örneğin; bir malın fiyatını yükselmesi olayı karşısında o maldan talep edilen miktarın azlaması, bir ailenin geliri arttığı zaman çeşitli mal ve hizmetlerden daha çok satın alması, bir ülkede para arzı arttırılıp enflasyona sebep olunduğu zaman o ülkenin dış ödemeler bilançosunda açıkların ortaya çıkması gibi… Ekonomik olaylarda, diğer sosyal bilimlerde olduğu gibi “sebep – sonuç” ilişkileri vardır. Bunları araştırıp bulmak ve her yerde, her zaman geçerli olabilen bilimsel kurallara bağlamak mümkündür. Bu nedenle, ekonomi ilmi çok önemli bir ilimdir. Bununla beraber, ekonomi ilmindeki bilimsel kuralların müspet ilimlerdeki kurallar kadar kesinlik taşıdığı da söylenemez. Herkesin serbestçe kararlar alabildiği bir toplumda “sosyal davranışsal kurallar“ın olaylar arsındaki ilişkilerini, matematiksel bir dille ifade edilemeyeceği kesindir. Bir malın fiyatı yükseldiği zaman, diğer şartlar aynı kaldığı zaman da, o maldan talep edilen miktarların azalacağını bilimsel olarak ekonomi ilmi ortaya koyuyorsa bu çok kısaca “talep kanunu” olarak değerlendirilir. Her zaman, her yerde, her alıcının fiyat artışları karşısında aynı tepkiyi göstereceği anlamında anlaşılmamalıdır. Öyle durumlar olabilir ki, alıcıların büyük bir kısmı fiyat artışı karşısında taleplerini azaltabilip, az sayıda bazı alıcılar ise, eskisi gibi mal talep edebilirler. Yani ekonomi ilminde geniş bir perspektiften düşünerek, meseleleri ele almak lazımdır.

Tüm yasal hakları saklıdır!

İlginizi Çekebilecek Yazılar

İnhibitörler (Engelleyiciler)
Biyoloji
0 paylaşım1403 okunma

İnhibitörler (Engelleyiciler)

Esra Şahin - Nis 01, 2018

Bitkilerin pek çoğu doğal olarak gelişmelerini önleyen, ancak doğal savunma mekanizmalarının parçası olan kimyasal bileşikler üretmektedirler. Ürettikleri bu maddeler, kimi zaman ananas bitkisindeki…

Karl Barth (İsviçreli Kalvenci 1886 – 1968)
Biyografi, Din
0 paylaşım1062 okunma

Karl Barth (İsviçreli Kalvenci 1886 – 1968)

Esra Şahin - Nis 01, 2018

Hiç de öyle eğlenceli değil. Yeni başlayanlar için söyleyelim, bir önceki yüzyılın, insan ile Tanrı‘yı aşağı yukarı aynı kefeye koyup insanoğlunun ilerleyişi üzerine…

Paul Tillich (Alman Lutherci 1886 – 1965)
Biyografi
0 paylaşım1312 okunma

Paul Tillich (Alman Lutherci 1886 – 1965)

Esra Şahin - Nis 01, 2018

Paul Tillich (ABD’ye Yerleşmiş Alman Mülteci, Lutherci) Tepeden tırnağa modern ve biraz da insan. Paul Tillich teoloji, insan sorar Tanrı yanıtlar formatına sahip,…

Yorum Yap

Email adresiniz yayınlanmıyacaktır.

Benzer Kategoriden Yazılar