0 Shares 2 Views

Hücrenin Yapısı

Hücre içindeki dezoksiribonükleik asitler, her canlıya göre belirli olan uzunluğa sahip olduktan sonra kendi kendisinin kopyasını yapmaktadır. Bu olay hücrenin bölünmesi sırasında olur. Buna DNA‘nın duplikasyonu denir. DNA aynı zamanda ribonükleik asitlerin sentezini de yapar. Bazı virüslerde DNA yerine RNA vardır. İkisi arasında pek fark yoktur. RNA‘da timin yoktur ve RNA‘da bir oksijen atomu fazladır. Bir hücrenin azami genişliğini 10 mikron olarak değerlendirdiğimizde çekirdeği için en fazla 2 – 3 mikron diyebiliriz. Çekirdek içinde DNA’ya karşılık gelen büyüklük ise ancak 1 mikron olacaktır. Bu kadar küçük bir noktanın içinde DNA’nın dev molekülü yer almaktadır. DNA’nın toplam uzunluğu değişik canlılardaki yapılarda farklıdır. Mesela küçük virüslerde 10 mikron iken, bakterilerde 1 milimetre, bazı hayvanlarda 10 santimetre, insanda ise 100 santimetre olabilmektedir. Bu durumda insan hücresinin DNA‘sı 1 metre boyunda olduğu halde sadece 1 mikron genişliğinde bir yere sığıyor demektir. İnsan DNA’sının 1.000.000 (bir milyon) sayfalık bir kitap kadar bilgi taşıdığı, bu bilgilerin kodon denen üç harfli bir şekilde şifrelendikleri ve her bilginin o hücre ve calı hakkında ki özellikleri taşıdığı tesbit edilmiştir. Hücre DNA’sı, hücrenin beyni konumundadır. Canlının vücut şekli, rengi, boyu, çeşitli ruhsal ve biyolojik özellikleri, vücuttaki organların görevleri ve bu organların çalışma düzeni, hücre içinde ki çalışma şekli ve bunlara benzeyen ve canlının yaşamı ile ilgili her ayrıntı DNA üzerinde kayıtlı ve planlıdır.

Hücrenin YapısıKarbonhidratlar: Su ile karbondan oluşan maddelere karbonhidrat denir. Bunların kaynağı şekerden ibarettir. Kimisi küçük moleküllü ve tatlı oldukları halde, daha büyük moleküllü olanlar tatsızdırlar fakat büyük moleküllü olanlar da parçalanınca basit şekerlere ayrılırlar. Pentoz isimli şekerde 5 karbon atomu bulunup, kimyasal ismi riboz olan 2. karbonundan bir oksijen eksilirse dezoksiriboz şeklini alır. Üç karbonlu şekere de gliseroz denir. Gliserin adındaki alkolün ürünüdür. Gliserin, vücuttaki yağların imalinde çok önemlidir. Gliseroz da besin maddelerimizin bir çoğunda hücre içinde birbirlerine dönüşümü sırasında ara madde olarak görev yapar. Vücudumuzda çok fazla işe yarayan ve glikoz denilen kan şekeri olan hekzozdur. Glikozun hücrelerdeki depo şekli ise polimoleküler bir yapı olan glikojendir. Karbonhidratlar suda kolay erirler. Hücre içinde glikoz ve glikojen halinde bulunurlar. Hücrenin en başta gelen yakıt maddesidirler. Kimyasal enerji ile dolu olan bu yakıt aynı zamanda kan aracılığı ile bütün hücrelerin etrafında hazır tutulurlar. Vücudumuza bu şekerleri, nişastalı besinler, meyveler, aracılığı ile alırız. Nişastalı besinlerin başında ekmek ve unlu mamüller gelmektedir.

Hücrenin YapısıLipidler: Hücrenin kendi yapısında proteinlerden sonra en geniş yeri tutan Lipidler, “yağ” olarak bilinmektedirler. Suda erimeyip, ancak eter – kloroformtetraklorürde, karbon ve alkol gibi organik eriticilerde yavaş şekilde eriyebilirler. Hücrenin dış zarı ile iç zarlarının yapısında gereklidirler. Beyin hücrelerinin en büyük kısmı lipidlerden oluşmuştur. Ayrıca yağ hücreleri şeklinde yağ dokularının oluşmasını sağlarlar. Lipidler çok çeşitli alt gruplara ayrılarak incelenirler. Yapılarında gliserin, yağ asitleri, bazı amino asitler azotlu alkoller ve yüksek karbonlu alkoller gibi moleküller bulunur. En basit ve en bol olanlar “nötral yağlar” olarak bilinen trigliseridlerdir. Trigliseridler, bir molekül gliserin ile üç molekül yağ asitlerinden oluşur. Üç değerli bir alkol olan gliserinin her (-OH) grubuna birer yağ asidi bağlanınca trigliserid oluşur. Bu bağlantılar şeklinde olan birleşmelere “ester bağı” denir. Bir çok lipid fosfora bağlanırken değişik bir yapının eklenmesi ile bağlanır. Lipidlerdeki bağlanmalar proteinlerdekine benzerler. Kanda bulunan bir kısım lipidler, aynen kan proteinlerinde ve kan şekerinde olduğu gibi daimi şekilde bütün vücut hücrelerine hizmet ederler. İhtiyacı olan hücreler, istedikleri kadar olanını alırlar. Lipidlerden bir kısmı da proteinlerle birleşerek lipoproteinleri oluştururlar. Lipoproteinler hücrenin ana yapısında çok önemli görevleri vardır. Vücudun glikoz olan yakıt maddesi azalınca, önce karbonhidratlar harcanır sonra lipidler harcanır en son proteinler harcanır. Yani kısaca lipidler insan vücudunda bir çok görevleri vardır. (Yazının ikinci “2.” bölümü için tıklayınız.)

Tüm yasal hakları saklıdır!

You may be interested

Türk Anonim Şiiri ve Türkü
Edebiyat, Şiir
1127 shares4282 views

Türk Anonim Şiiri ve Türkü

Kriyus Dijital - Eyl 15, 2016

Anonim şiirin, değişik rivayetlerle kendi kendini yenileme kaidesi veya geleneği, Pilvene ile ilgili destanlarda görüldüğü gibi, Estergon üzerine söylenen ve "Estergon dediğin su…

Anonim Şiirimizde (Türkü) Görülen Gelişme
Edebiyat
0 shares37 views

Anonim Şiirimizde (Türkü) Görülen Gelişme

Kriyus Dijital - Eyl 08, 2016

Yaşanan anonim şiirimizde görülen gelişme veya rivayetler yolu ile çoğalma geleneğini, Plevne savaşından kaynaklanan Plevne veya Osman Gazi destanı zaman akışı içinde ve…

Edebiyat Notları: Türk Anonim Şiiri
Edebiyat
0 shares17 views

Edebiyat Notları: Türk Anonim Şiiri

Kriyus Dijital - Eyl 08, 2016

Birçok şiirde zeybek tipine dayanan bir kahramanlık havası vardır. Şu örnekle açıklamaya çalışalım. "Bineğidim kır atımın üstüne, Alayıdım da martinimi destime, Beş yüz…

Yorum Yap

Email adresiniz yayınlanmıyacaktır.

Most from this category