0 Shares 2 Views

Ekonomi İlminde Kurallar Bölüm 2

Sosyal ilimlerin konusunu serbest irade sahibi canlı varlıkların davranışları olmasından ve dolayısıyla ekonomi ilmini de insanların ekonomik faaliyetleri olmasından dolayı diğer müspet ilimler ile arasında önemli farlılıkların doğmasına neden olmuştur. Cansız varlıklar belli olaylar karşısında önceden bilinen ve deneylerle bulunmuş reaksiyonlar göstermektedir. Örneğin; bir kağıt parçasını yaktığımız zaman tutuşup yanar, bir demir çubuğu ısıttığımız zaman boyu biraz uzar. Fakat, sosyal bilimlerin konusu ise insanların çeşitli olaylar karşısında gösterecekleri tepkiler, alacakları kararlar farklı olabilir. Örneğin; ücretlerin düşürülmesi karşılığında işçilerin, ekmek fiyatlarının 50 kuruş arttırılması karşısında alıcıların gibi hepsi aynı tepkiyi vermeyebilir. Ücretlerin düşürülmesi karşısında bazı işçiler çalışmama kararı alırken, bazıları çalışabilirler. Bu gibi örnekleri çoğaltabiliriz. İnsanların bir etken karşısında, hepsi tamamen aynı davranışı göstermeseler de tamamen zıt davranışlar da göstermeyebilirler. Örneğin, soğukların artışı karşısında üç – beş aile farklı hareket etse bile, büyük bir çoğunluk ısınma ihtiyacı için daha çok yakıt alabilmektedir. Bu gerçeği gözlemleyerek ve istatistiklerle ortaya koymak mümkündür. Bir ülkede milli gelir seviyesini artması yani herkesin eline daha çok gelir geçmesi, o ülkede tüketim harcamalarının artmasına yol açacaktır denildiği zaman herkesin bu ekonomik kurala ya da bu sonuca götüren teorik modele göre hareket etmesi beklenmez. Toplumda bu kuralın dışında davranış gösterenler yani geliri arttığı halde tüketim harcamalarını arttırmayan hatta azaltanlar da bulunabilir. Fakat böyle davrananların bulunması önemli değildir. Önemli olan, çoğunluğun davranışlarıdır. İktisatçılar, kendi alanlarına giren olayları incelemek, hangi olayın sebep, hangisinin sonuç olduğunu bulmak, bunları bilimsel kurallara bağlamak ve ulaşılan sonuçları akılcı bir yolla yorumlamak zorundadırlar. Bunları yaparken onlara yardımcı olacak bilimsel yöntemler (ilmi metotlar) arasında maalesef “deney” yapma yolu yoktur. Fakat, çok sayıda olay üzerinde “gözlem” yapmak ve bunlardan bazı sonuçlar çıkarmak “tümevarım yöntemi” mümkündür.

Ekonomi İlminde Kurallar Bölüm 2Söz konusu sonuçlara ulaşabilmek için bazı “teorik” modellere başvurmak, varılan sonuçların doğruluk derecesini araştırmak için ise istatistik yöntemlerden ve özellikle “ekonometrik” çalışmalardan yararlanmak mümkündür. İnsan davranışlarının önceden kestirilebilen ve belli etkenler karşısında fazla değişmeyen niteliğinden söz etmiştik. Sosyal olaylar arasında değişmez ilişkiler olabileceğini de söylemiştik. Bu olayları laboratuvarda deneyler yaparak tekrarlamanın bir iktisatçı için mümkün olmadığına göre ekonomik olayları gözetleyerek işe bunlardan bazı sonuçlar çıkarmaya çalışacaktır. Fakat ekonomik olaylar çok sayıda ve birbirini izleyen bir görünümdedir. Örneğin; bir toplumda sürekli olarak bazı gelirler artmakta, devlet bütçesinin açığı büyümektedir, ithalat artıp ihracat azalmaktadır. Bu olaylardan herhangi biri ile diğerleri arasında bir ilişki kurmak ve bu ilişkiyi izah edebilmek için iktisatçının kafasında bir teorik modelin olması şarttır. Olaylar arasındaki “sebep – sonuç” ilişkisini ait her hangi bir açıklama teorinin kendisini açıklar. Bu açıklamayı yapmadan, sırf olaylar üzerinde “gözlemler” yapmak anlamsız olan bilgileri oluşturur. Halbuki, bu açıklamayı yapmak, yani teorik çözümlere başvurmak olayların “niçin” ve “nasıl” olduğunu ortaya çıkarır. Gözlemlerimizle ve istatistik bilgilerle bir toplumda fiyatların, gelirlerin, para miktarının, bütçe açığının, ithalatı arttığını tespit etmek ve bu kadarı ile yetinmek anlamsız bir çaba olacaktır. Fiyatlar niçin artmıştır? Fiyat artışının sebebi gelirlerin artması mı, yoksa para miktarının artması mıdır? Para miktarı niçin artmıştır? Gelirler artmış, ekonomik faaliyet hacmi genişlemiş midir? Yoksa devlet bütçesi daha büyük açıklar verdiği için mi para miktarı artmıştır? Kısacası, söz konusu olaylar içinde hangileri “sebep” hangileri “sonuç“tur. Olayların bu anlamda bir açıklamasını yapma, aralarında zorunlu ve değişmez ilişkiler varsa onları bulup ortaya çıkarmak ve bilimsel kurallara bağlamak için bir teoriye sahip olmak zorundayız. Bu anlamda “teoriler“, olaylar arasındaki ilişkiler üzerinde sistemli çözümler yaparak gerçekleri ortaya çıkarmaya yönelmiş, “niçin” ve “nasıl” sorularına cevap aramaya çalışan düşünsel eylemler olarak kabul edilebilir. Bu yönleri ile baktığımızda “teoriyi“, çok sayıda ve karışık olaylar karşısında bile gerçekleri öğrenmemizi sağlayan eylemler olarak görebiliriz. Yazının ilk bölümü Ekonomi ilminde kuralları okumak için tıklayınız!

Tüm yasal hakları saklıdır!

You may be interested

Türk Anonim Şiiri ve Türkü
Edebiyat, Şiir
1127 shares4282 views

Türk Anonim Şiiri ve Türkü

Kriyus Dijital - Eyl 15, 2016

Anonim şiirin, değişik rivayetlerle kendi kendini yenileme kaidesi veya geleneği, Pilvene ile ilgili destanlarda görüldüğü gibi, Estergon üzerine söylenen ve "Estergon dediğin su…

Anonim Şiirimizde (Türkü) Görülen Gelişme
Edebiyat
0 shares37 views

Anonim Şiirimizde (Türkü) Görülen Gelişme

Kriyus Dijital - Eyl 08, 2016

Yaşanan anonim şiirimizde görülen gelişme veya rivayetler yolu ile çoğalma geleneğini, Plevne savaşından kaynaklanan Plevne veya Osman Gazi destanı zaman akışı içinde ve…

Edebiyat Notları: Türk Anonim Şiiri
Edebiyat
0 shares17 views

Edebiyat Notları: Türk Anonim Şiiri

Kriyus Dijital - Eyl 08, 2016

Birçok şiirde zeybek tipine dayanan bir kahramanlık havası vardır. Şu örnekle açıklamaya çalışalım. "Bineğidim kır atımın üstüne, Alayıdım da martinimi destime, Beş yüz…

Yorum Yap

Email adresiniz yayınlanmıyacaktır.

Most from this category